A Aureana do Sil: a escultura que fixemos co campo de voluntariado do Camiño de Inverno



Dende o 9 de setembro, no Paseo do Malecón do Barco, preto do Teatro Lauro Olmo, hai unha figura nova: a aureana, unha escultura de madeira que homenaxea ás mulleres que durante xeracións bateaban o ouro nas augas do Sil. Naceu no campo de voluntariado «Camiño de Inverno: Natureza e Arte en cada paso» e fixémola entre dez mozas e mozos que viñeron de toda España.
As aureanas eran as mulleres que traballaban ás beiras do Sil na procura do ouro, un metal tan cobizado como difícil de atopar. A escultura quere recuperar esa memoria e ser, ademais, un fito no Camiño de Inverno, para que quen o camiñe coñeza mellor a historia da comarca pola que pasa. Na placa hai un código QR que leva a máis información sobre elas.
«Camiño de Inverno: Natureza e Arte en cada paso» é un campo de voluntariado xuvenil da programación Acción de Verán da Dirección Xeral de Xuventude da Xunta de Galicia, promovido por Eco dos Teixos e coa colaboración do Concello do Barco. Participaron dez mozas e mozos de entre 18 e 30 anos, chegados de Castellón, Valencia, Madrid, Sevilla, Albacete, Ourense e Pontevedra. Non se coñecían entre eles e a maioría nunca traballara a madeira.
A coordinación foi cousa nosa, de Artesanía Enxebre: Lalo e Sarah ensinaron desde cero. Antes de cortar nada houbo un proceso de documentación sobre as aureanas e o seu traxe. Despois repartimos o traballo en postos (marcar e preparar as pezas, lixar, encaixar, colar) e todos fomos rotando. A figura, duns 200 cm, fíxose con listóns de piñeiro, e a batea que a aureana leva nas mans é de castiñeiro torneado. Segundo contaba un dos voluntarios, o máis difícil foi dar forma á silueta e levala á madeira.
O campo non quedou só na aureana. O grupo tamén traballou no Camiño de Inverno e ao longo do Sil: control manual de flora invasora, limpeza de zonas de baño fluviais e de puntos críticos, refuxios para a fauna con materiais do terreo e sinalización en sendeiros. Os mozos escribiron en madeira frases de concienciación para colocar onde máis lixo atoparon, e prepararon un cartel novo para a Fervenza da Pincheira, porque o lume do ano pasado queimou o que había.


Presentámola no propio Malecón, co alcalde do Barco, Aurentino Alonso, os mozos autores da peza e as persoas de Eco dos Teixos e de Artesanía Enxebre. A escultura completarase cunha base de lousa, que aínda está pendente de colocar.
Eco dos Teixos está a valorar darlle continuidade a esta experiencia con programas parecidos e novas esculturas noutros puntos do Camiño de Inverno. De momento é só unha idea que necesitaría novos apoios para saír adiante.
Grazas a Eva, Bruno, Luís, Vicente, Jorge, Sergio, Ana, Vero, Nico, Antía, Nico, Roi e Lara polo traballo e polas risas. E grazas a Eco dos Teixos, á Dirección Xeral de Xuventude, ao Concello do Barco e a toda a xente que se achegou ao Malecón.

Contárono O Sil («Unha escultura homenaxea no Barco ás antigas bateadoras de ouro valdeorresas», 9 de setembro de 2026) e Somos Comarca («Una aureana, diez voluntarios y un flechazo con Valdeorras», 11 de setembro de 2026).
Se queres coñecer o que facemos no obradoiro, mira a tenda ou apúntate a un dos obradoiros de marquetería.
Fotos: O Sil.